(untitled) (TAMADDUN NURI JURNALI, 2024)
Notiqlik san'ati samarali muloqot uchun muhim bo‘lgan lingvistik va ekstralingvistik elementlarning murakkab o‘zaro ta’sirini o‘z ichiga oladi. Lingvistik jihatlar so‘zlarni tanlash, gap tuzilishi, grammatika va xabarning umumiy uyg‘unligini tashkil qiladi. Bu elementlar ma’ruzachining fikrlarini tinglovchilarga aniq va samarali yetkazish uchun zarurdir. Bundan tashqari, ishlatiladigan tilning ohangi, uslubi va registrlari tinglovchilarni jalb qilishda muhim rol o‘ynaydi. Aksincha, ekstralingvistik jihatlar og‘zaki bo‘lmagan komponentlarni, masalan, tana tili, yuz ifodalari, imo-ishoralar, ko‘z bilan aloqa qilish va ovozni yetkazib berishni o‘z ichiga oladi. Ushbu elementlar tinglovchilar ma’ruzachi va yetkazilayotgan xabarni qanday qabul qilishiga katta ta’sir qiladi. Masalan, ko‘z bilan aloqa qilish tinglovchilar bilan aloqa o‘rnatishi mumkin, mos imo-ishoralar esa aytilgan so‘zlarning ta’sirini kuchaytirishi mumkin.