РЕНЕССАНС ЭПОХИ ТИМУРИДОВ —ПРОИЗВЕДЕНИЕ АЛИШЕРА НАВОИ “ВАКФИЯ” КАК СОЦИАЛЬНО-ЭКОНОМИЧЕСКИЙ МАНИФЕСТ
DOI:
https://doi.org/10.69691/b35xgw76Ключевые слова:
Алишер Навои, Вакфия, Тимуриды, Ренессанс, социальная модель, благотворительность, тюркский язык.Аннотация
В статье анализируется произведение Алишера Навои “Вакфия” как важный источник, отражающий социально-экономическую и духовную сущность Ренессанса эпохи Тимуридов. Подчеркивается, что Навои был не только выдающимся поэтом и мыслителем, но и государственным деятелем, реализовавшим масштабные благотворительные проекты. Созданный им комплекс “Ихласия” в Герате, включающий медресе, больницу, ханаку и библиотеку, представляет собой целостную модель общественного развития.
“Вакфия” рассматривается не только как юридический документ, но и как художест-венно оформленный текст, отражающий мировоззрение автора и его гуманистические идеи. В произведении институт вакфа представлен как многофункциональный механизм обеспе-чения общественного благосостояния, объединяющий образование, здравоохранение и социальную поддержку. Особое внимание уделяется языковым и стилистическим особен-ностям произведения, написанного на тюркском (чагатайском) языке. Это способствовало расширению функций тюркского языка в научно-административной сфере.
Таким образом, «Вакфия» выступает не только историческим документом, но и своеобразным социально-экономическим манифестом, отражающим идеи практического гуманизма. Произведение сохраняет актуальность и в современном контексте, предлагая модель устойчивого общественного развития.
Библиографические ссылки
1. Aral, Azizullah. Əfqanıstanda nəvaişünaslıq (mətnlərin təsviri və təhlili). Monoqrafiya: özbəkcədən tərcümə edən və giriş söz müəllifi, nəvaişü¬nas Almaz Ülvi Binnətova. – Bakı,
“Füyuzat”, 2026, 282 səh.
2. Əlişir Nəvai Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında: məqalələr / tərtib edən Almaz Ülvi Binnətova. – Bakı: Nurlan, 2009, 360 səh.
3. Həbibbəyli, İsa. Əlişir Nəvai – ümumtürk ədəbiyyatında böyük zirvə // Əlişir Nəvai və Azərbaycan ədəbiyyatı Beynəl¬xalq elmi konfransın materialları (Bakı, 16 noyabr 2016-cı il) // redaktoru və nəşrə hazırlayan: Almaz Ülvi. – Bakı: Elm və Təhsil, 2017, 72 s.
4. Nağıyeva, Cənnət. Azərbaycanda Nəvai: monoqrafiya. – Bakı: Tural-Ə NPM, 2001, 264 s.
5. Nəvai, Əlişir. Vəqfiyyə. H. 1055 (m. 1645) əlyazması, 16 v. – Bakı: AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun Nadir Fondu, şifri M-274/14181.
6. Sirojiddfinov, Şuhrat. Əmir Əlişir Nəvai (monoqrafiya) / özbəkcədən tərcümə edən: Gülbahar Aşurova, redaktor və giriş söz müəllifi, nəvaişü¬nas Almaz Ülvi Binnətova. – Bakı: Elm və Təhsil, 2023, 214 səh.
7. Şeyxzadə, Maqsud. Qəzəl mülkünün sultanı (Əlişir Nəvainin həyat və yaradıcılığı). özbəkcədən tərcümə edən və giriş söz müəllifi, nəvaişü¬nas Almaz Ülvi Binnətova. – Bakı: Elm və Təhsil, 2025, 416 səh.
8. Ülvi, Almaz. Azərbaycan-özbək (cığatay) ədəbi əlaqələri (dövrlər, simalar, janrlar, təmayüllər). – Bakı: Qartal nəşriyyatı, 2008, 328 s.
9. Ülvi, Almaz. Əlişir Nəvainin əsri və nəsri (elmi-filoloji və dini-təsəvvüf əsərləri): monoqrafiya. – Bakı: Elm və Təhsil, 2023, 582 s.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Журнал Тамаддун Нури
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NoDerivatives» («Атрибуция — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
